Fobia społeczna

Scottie

Wielu ludzi boi się publicznego przemawiania lub przy okazji ubiegania się o nową pracę. Jednak lęk społeczny jest czymś więcej niż tylko okazjonalnym zdenerwowaniem. Jeśli cierpisz na fobię społeczną twój strach jest tak intensywny że jesteś w stanie zrobić wszystko tylko po to by uniknąć sytuacji powodujących zakłopotanie. Na szczęście istnieje wiele skutecznych strategii leczenia, jak i samopomocy, które pomogą pokonać objawy lęku społecznego i oddadzą panowanie nad swoim życiem.

Czym jest lęk społeczny?

Lęk społeczny, inaczej znany pod nazwą fobia społeczna, uruchamia intensywny strach przed określonymi sytuacjami społecznymi. Najczęściej są to sytuacje nieznane bądź takie w których jest się obserwowanym bądź ocenianym przez innych. Sytuacje te potrafią doprowadzić do takiego lęku który jest w stanie sparaliżować już na samą myśl o społecznej ekspozycji.
U podłoża, lęk społeczny jest lękiem przed oceną lub publicznym zakłopotaniem. Prawdopodobnie boisz się tego że ludzie pomyślą o tobie coś złego, lub jesteś kimś gorszym w porównaniu z innymi. Nawet jeśli zdajesz sobie sprawę z tego że twoje obawy są irracjonalne, nie powoduje to zmniejszenia uczucia napięcia.
Fobia społeczna jest dosyć często spotykanym zaburzeniem, jednak symptomy które uruchamiają lęk społeczny są zróżnicowane, dlatego sprawia to że fobia społeczna jest tak interesującym zjawiskiem.
Niektórzy ludzie doświadczają lęku przy okazji większości sytuacji społecznych. Stan ten nosi nazwę uogólnionej fobii społecznej. Dla pozostałych lęk społeczny jest związany z określonymi sytuacjami takimi jak jedzenie w miejscach publicznych, rozmowa z obcymi czy najczęściej spotykany, lęk przed publicznym wystąpieniem. W tym przypadku mówimy o fobii społecznej- nie uogólnionej.

Sytuacje najczęściej powodujące objawianie się lęku społecznego:

- poznawanie nowych ludzi
- znalezienie się w centrum zainteresowania
- bycie obserwowanym podczas wykonywania jakiejś czynności
- publiczne przemawianie
- rozmowy dnia codziennego
- występowanie na scenie
- bycie ocenianym lub krytykowanym
- rozmawianie z ludźmi w których widzimy autorytety
- wywołanie do odpowiedzi w klasie
- chodzenie na randki
- telefonowanie
- korzystanie z publicznych toalet
- jedzenie i picie w miejscach publicznych
- zabieranie głosu na spotkaniu
- chodzenie na imprezy

Symptomy i objawy fobii społecznej.

Okazjonalny lęk czy stres w sytuacji ekspozycji społecznej nie oznacza że cierpisz na fobię społeczną. Wiele osób wstydzi się od czasu do czasu, ale nie powoduje to zaburzania ich codziennego życia. W przypadku fobii społecznej codzienne funkcjonowanie jest zaburzone i powoduje to poważne życiowe komplikacje.
Dla przykładu:
Trema przed publicznym wystąpieniem jest normalna, jednak jeśli zaczynasz zamartwiać się wiele tygodni przed , udajesz chorego w celu uniknięcia występu, bądź drżenie w momencie wystąpienia jest tak silne że nie możesz sobie z tym poradzić to wtedy najprawdopodobniej masz do czynienia z fobią społeczna.

Psychologiczne objawy fobii społecznej:

- zamartwianie się tygodnie czy miesiące przed spodziewaną sytuacją ekspozycji społecznej
- silny lęk przed społecznymi interakcjami każdego dnia
- strach przed tym że zachowasz się w sposób upokarzający siebie przed innymi
- lęk przed tym iż inni zobaczą Twoje zdenerwowanie.
- unikanie, które zamyka cię przed kontaktami z innymi co w efekcie niszczy życie.

Fizyczne objawy fobii społecznej:

- palpitacja serca, lub silne napięcie w klatce piersiowej
- drżenie głosu
- szybki oddech
- pocenie, uderzenia gorąca lub czerwienienie twarzy
- biegunka, bóle brzucha
- suchość w ustach

Na szczęście istnieje wiele sposobów na to żeby poradzić sobie z objawami lęku społecznego. Jednak skuteczna metoda może różnić się w zależności od danej osoby. Być może jesteś w stanie samemu poradzić sobie z fobia społeczną, lub będziesz zmuszony skorzystać ze specjalistycznej pomocy tj. terapia czy farmakoterapia. Niezależnie od metody pokonanie lęku społecznego jest możliwe, w tym celu potrzeba jednak silnego zaangażowania.

Zmiana stylu życia

Sama zmiana stylu życia może nie przynieść oczekiwanych efektów, jednak jest ona w stanie przygotować lepszy grunt dla dalszych zmian. Poniższe rady mogą okazać się pomocne:

- ogranicz spożycie kawy, czarnej herbaty i napoi energetycznych które mogą działać jak stymulanty, powodując zwiększenie stresu.
- pij z głową. Mimo iż alkohol powoduje rozluźnienie w czasie imprezy to zbyt częste picie może doprowadzić do ataku paniki.
- wysypiaj się. Kiedy jesteś niewyspany jesteś bardziej narażony na lęki. Wypoczęty, prawdopodobnie jesteś w stanie zapanować nad sobą lepiej niż zmęczony i niewyspany.
- zdrowo się odżywiaj. Zła dieta wpływa nie tylko na ogólną kondycję fizyczną. Oddziałuje one również na funkcjonowanie mózgu.

Leczenie farmakologiczne w fobii społecznej.

Leki czasami używane są w celu zlikwidowania objawów lęku społecznego. Jednak niestety nie jest to lekarstwo na fobię społeczną.
Po przerwaniu farmakoterapii objawy najprawdopodobniej powrócą z pełną siłą. Leczenie farmakologiczne może być jedynie zastosowane jako pomoc w okresie terapii.

Istnieją trzy typy leków stosowanych w przypadku fobii społecznej.

Beta blokery- działają poprzez blokowanie przepływu adrenaliny która pojawia się w momencie stresu. Beta blokery nie wpływają na emocjonalne symptomy fobii, kontrolują jedynie fizyczne objawy takie jak palpitacje serca, drżenie rąk czy pocenie.

Antydepresanty- skuteczne w przypadkach silnej fobii społecznej.

Benzodiazepamy- są lekami działającymi przeciwlękowo. Niestety powodują silne uzależnienie oraz ospałość. Najczęściej są stosowane w tych przypadkach gdzie inne leki nie zadziałały.

Terapia w leczeni lęku społecznego.

Z pośród wszystkich dostępnych, terapia behawioralno- poznawcza okazała się najskuteczniejsza w leczeniu fobii społecznej. U podłoża tej terapii leży założenie że to co myślisz wpływa na to jak się czujesz, a twoje uczucia wpływają na twoje zachowanie. Więc zmiana sposobu myślenia dotycząca społecznych interakcji które powodują lęk może sprawić że nasze życie i funkcjonowanie w społeczeństwie znacznie się poprawi.

Najczęściej terapia behawioralno- poznawcza dotyczy:

- nauki kontroli nad fizycznymi objawami lęku poprzez techniki relaksacyjne czy ćwiczenie oddechu.
- przezwyciężenie negatywnych myśli które uruchamiają i napędzają lęk społeczny iu zastąpienie ich innymi, pozytywnymi myślami.
- stawianie czoła sytuacjom społecznych poprzez stopniowe, systematyczne poddawanie się ekspozycji.

Innym elementem terapii behawioralno- poznawczej jest nauka umiejętności interpersonalnych, najczęściej odbywająca się w grupie.

Leczenie fobii społecznej- zmniejszenie objawów fizycznych.

W czasie nasilonego stresu w naszym organizmie następuje szereg określonych zmian. Pierwszą z nich jest najczęściej szybki oddech. Hiperwentylacja zaburza równowagę tlenową i wyrzuca do organizmu dwutlenek węgla powodując tym samym pojawienie się zawrotów głowy, uczucia duszności, przyśpieszenia akcji serca i zwiększenia napięcia mięśni. Nauka opanowania oddechu może spowodować że odzyskamy kontrole w momencie nasilenia objawów fobii.
Regularne ćwiczenie poniższej techniki może pomóc pozostać spokojnym:

Usiądź wygodnie, oprzyj plecy i rozluźnij ramiona. Zrób wolny wdech nosem przez około 4 sekundy,
Wstrzymaj oddech na 2 sekundy
Powoli zrób wydech trwający około 6 sekund wydychając tyle powietrza ile tylko jesteś w stanie.
Innym pomocnym sposobem zwalczania fizycznych objawów fobii może być technika progresywnej relaksacji mięśni metodą Jacobsona.

Leczenie objawów fobii- pokonanie negatywnego myślenia.

Jeśli zmagasz się z lękiem społecznym być może jesteś przytłoczony negatywnymi myślami tj. "wszyscy zauważą że się boję", "boję się odezwać i inni pomyślą że jestem nudny", "wszyscy będą się ze mnie śmiać","wszyscy zauważą że drżą mi dłonie".
Stawienie czoła takim negatywnym myślom samemu, czy podczas terapii, jest najefektywniejszym sposobem pokonania fobii. Pierwszym krokiem który nam w tym pomoże jest zidentyfikowanie tych negatywnych myśli. Dla przykładu. Jeśli boisz się nadchodzącej prezentacji w pracy, u podłoża twojego lęku leży myśl: "nie dam rady. Wszyscy zobaczą jaki jestem niekompetentny".
Kolejnym krokiem jest analiza i poddanie krytycznej ocenie tych myśli. Pomocne może okazać się zadawanie pytań "Czy na pewno nie dam sobie rady?", "Nawet jeśli jestem zdenerwowany czy oznacza to że jestem niekompetentny". Poprzez logiczną ocenę negatywnych myśli można powoli zastępować je innymi, bardziej pozytywnymi, dotyczącymi kontaktów społecznych.

Leczenie objawów fobii- stopniowe pokonywanie lęków

Najbardziej pomocne w leczeniu fobii społecznej jest stopniowe przełamywanie swoich lęków zamiast unikania trudnych sytuacji. Unikanie sprawia że czujemy się jeszcze bardziej niekomfortowo w określonych społecznych sytuacjach i tkwimy w jednym miejscu.

Być może teraz wydaje się niemożliwe aby pokonać lęk, jednak jest to możliwe stosując metodę małych kroków. Kluczem jest zaczęcie od sytuacji z którymi jesteśmy sobie w stanie poradzić i z czasem budować swoją pewność siebie i umiejętności społeczne poprzez coraz trudniejsze, bardziej wymagające zadania.
Najgorszym co można zrobić to porwać się na najbardziej stresującą sytuację zbyt szybko. To tylko spowoduje zwiększenie lęku i w efekcie wycofanie zamiast postęp. Ważna jest cierpliwość, pokonywanie fobii to droga, często jest to nie tyle walka co poznanie własnej natury i pokonywanie swoich słabości bez względu na konsekwencje.

źródło: helpguide(dot)org

Zdaje sobie sprawę z tego że zawarte tu rady to tylko pewne odnośniki które stanowią wierzchołek góry lodowej w zmaganiach z fobią społeczną. Moim zdaniem nie ma takiej samej fobii społecznej, tak jak nie ma takiego samego człowieka. Mogą występować jedynie podobieństwa. Poradzić sobie z tym każdy musi sam. Jeden ma trochę trudniej, inny łatwiej. Mam jednak wielką nadzieję że rady te pomogą ukierunkować w jakiś sposób działania choćby jednej osobie która kiedyś przez chwilę znajdzie się na tym forum.