Fobia społeczna

Admin

Kompleks amazonki
Postawa kobiety wynikająca ze specyficznej struktury rodzinnej. Polega na identyfikowaniu się z dominującą w rodzinie matką, a wobec ojca odczuwaniu lekceważenia.

Mitycznym prawzorem są Amazonki - legendarna społeczność kobiet z Kaukazu lub Tracji. Były niezwykle waleczne i nie znosiły mężczyzn, którzy jedynie raz w roku mogli je odwiedzać, aby począć z nimi dzieci; jeśli jednak amazonka urodziła chłopca, zrzucała go ze skał.

Kompleks Ateny
W psychoanalizie pojęciem tym określa się postawę kobiety polegającą na identyfikacji z męską psychiką oraz męskim stylem bycia. Powstaje, gdy córka nadmiernie utożsamia się z ojcem.

Antycznym prawzorem jest Atena, grecka bogini słusznej wojny, pokoju, mądrości i sztuki oraz opiekunka miasta Ateny. Była córką boga Zeusa - najważniejszego ze wszystkich greckich bogów.

Kompleks Dafne
To u kobiet postawa niechęci do mężczyzn, seksualności, brak potrzeby miłości w związku heteroseksualnym.

Mitycznym prawzorem jest nimfa Dafne, córka Gai i Peneusza. Była rozmiłowana w polowaniach; stała się symbolem niedostępnej miłości i dziewictwa.

Kompleks Damoklesa
Zazdroszczenie innym sukcesów, szczęścia z idealizowaniem ich warunków życia przy poczuciu niesprawiedliwości, braku zadowolenia z własnego życia.

Pierwowzorem był Damokles, pochlebca Dionizjosa Starszego, tyrana Syrakuz (405-367 p.n.e.). Ten, aby unaocznić swój los Damoklesowi, który go nazywał najszczęśliwszym ze śmiertelników, pozwolił mu na jeden dzień korzystać z uroków życia władcy lecz podczas wieczornej uczty nad głową Damoklesa zawiesić kazał ostry miecz na końskim włosie.

Kompleks Diany
Przejmowanie męskiego stylu zachowań, ubioru, wynikające z podświadomego pragnienia kobiety, aby stać się mężczyzną.

Antycznym prawzorem jest rzymska bogini Diana, patronka łowów, gór, księżyca, utożsamiana z grecką Artemidą. Przedstawiano ją z łukiem.

Kompleks Edypa
Jest pojęciem wprowadzonym do psychoanalizy przez Zygmunta Freuda. Mitycznym prawzorem jest Edyp, grecki król Teb, który, nie znając swoich biologicznych rodziców, zabił ojca, a potem ożenił się z matką i miał z nią dzieci.

Ma to być powszechne zjawisko wśród dzieci między 4 a 6 rokiem życia (faza falliczna rozwoju psychoseksualnego), polegające na pragnieniu seksualnego związku z rodzicem płci przeciwnej, przy jednoczesnej chęci pozbycia się rodzica tej samej płci, jako rywala seksualnego.

Kompleks Elektry
Termin psychoanalityczny; występująca u dziewczynek (3-6 lat) podświadoma i stłumiona skłonność płciowa do ojca i strach przed odwetem matki, jako rywalki budzącej nieuświadomioną wrogość dziecka.

Nazwa wywodzi się od imienia postaci z mitologii greckiej. Elektra, córka Agamemnona i Klitemnestry, siostra Ifigenii i Orestesa, nakłaniała brata do zabicia matki dla pomszczenia zamordowanego przez nią ich ojca.

Kompleks Gryzeldy
Kompleks wynikający z cierpliwości, posłuszeństwa, podporządkowania się kobiety despotycznemu, surowemu i wystawiającemu ją na próby partnerowi.

Prawzorem jest bohaterka Dekameronu Giovanniego Boccaccia, w którym jeden z bohaterów - Gualtieri żeni się z córką prostego chłopa, ma z nią dwoje dzieci i stale poddaje próbom stałości uczuć (np. udaje, że polecił jej zabić dzieci, zamierza ożenić się z inną, wreszcie wypędza ją z domu, pozbawiając środków do życia). Widząc, że zwycięsko wychodzi z tych prób, a jej miłość do niego nie ma granic, wzywa ją do siebie i darzy miłością.

Kompleks Jokasty
Chorobliwe przywiązanie matki do syna o podtekście erotycznym, wyraża się w nadopiekuńczości, a niekiedy prowadzi do zachowań kazirodczych.

Mitycznym prawzorem jest Jokasta, żona Lajosa, która po urodzeniu syna Edypa porzuciła go z woli męża. Edyp zabił Lajosa i poślubił matkę, nie wiedząc, że byli jego rodzicami.

Kompleks kastracyjny, lęk kastracyjny
W psychoanalizie składnik kompleksu Edypa; nieświadomy lęk odczuwany przez mężczyzn oraz chłopców w okresie fallicznym oraz genitalnym przed utratą członka w wyniku kastracji przez zazdrosnego o matkę ojca. Kobiecym ekwiwalentem kompleksu kastracyjnego jest zazdrość o członek.

Kompleks Klitajmestry
Podświadoma nienawiść żony do męża. Wynika ze związanych z jego osobą, silnych, traumatycznych przeżyć, pozornie zapomnianych, jednakże rzutujących na jej późniejsze zachowanie.

Mitycznym prawzorem jest Klitajmestra, żona króla Myken - Agamemnona, która razem ze swoim kochankiem zamordowała swojego męża. Nie potrafiła mu wybaczyć, że był gotów złożyć ich córkę Ifigenię w ofierze bogini Artemidzie.

Kompleks Medei
Podświadoma wrogość matki wobec swych dzieci, połączona z mimowolnym pragnieniem ich śmierci, uwarunkowana potrzebą zemsty na ojcu dzieci.

Prawzorem mitycznym jest Medea, córka króla Ajetesa, żona Jazona, z którym miała dwóch synów. Rozzłoszczona zdradą męża, zemściła się zabijając synów.

Kompleks Meduzy
Poczucie zagrożenia u mężczyzny, prowokowane przewrażliwieniem pod względem wyrazu oczu kobiety z nim rozmawiającej.

Mitycznym archetypem jest grecka Meduza, najmłodsza i najgroźniejsza z trzech Gorgon. Jej wzrok zamieniał każdego człowieka w kamień.

Kompleks Mesjasza
Jest stanem psychicznym, podczas którego jednostka uważa, iż została wybrana lub jej przeznaczeniem jest ocalenie tudzież wybawienie pewnej grupy osób lub nawet całej ludzkości.

Stan ten również można powiązać z grupą osób, która uważa daną jednostkę za mesjasza.

Kompleks niższości
To jeden z około pięćdziesięciu wyróżnianych obecnie kompleksów. Kompleks niższości to pojęcie wprowadzone do psychoanalizy na początku XX wieku przez lekarza i psychoanalityka, Alfreda Adlera, twórcy tak zwanej psychologii indywidualnej.

Teoria Adlera ewoluowała od przyjęcia, że agresja jest ważniejsza niż seksualność (która pełni królewską rolę w psychoanalizie Freuda), poprzez stworzenie konstruktu "woli mocy", aż do przyjęcia jako podstawowego celu dążenia wszystkich ludzi i zapewniającego spójność osobowości - "dążenia do wyższości". Pojęcie to rozumiał jako dążenie do pełni osobowości czy samorealizacji, wprost formułował twierdzenie, że celem życia jest doskonałość.

Dążenie do wyższości jest ściśle związane z poczuciem niższości i kompensacją. Poczucie niższości jest wynikiem odkrycia jakiejkolwiek niedoskonałości czy ułomności. Na przykład każdy człowiek był dzieckiem, więc musiał czuć się gorszy, mniej sprawny i bardziej ułomny od dorosłego. Wg Adlera poczucie niższości jest główną siłą napędową i motywem ludzkiego działania.

To uczucie niższości jest dane wszystkim ludziom, jeśli jednak dziecko jest zbyt rozpieszczane, zawstydzane lub odrzucane, to rozwija się kompleks niższości, czyli zorganizowany zespół wyobrażeń i wspomnień o dużej sile afektywnej, który jest częściowo lub całkowicie nieświadomy i zorganizowany wokół jądra kompleksu - tu uczucia niższości.

Kompleks wpływa wtedy na percepcję świata, akty woli, uczucia, postawy, wartości i zachowanie, stając się swoistym filtrem przetwarzania informacji.

Kompleks Ofelii
Zespół myśli i tendencji samobójczych, które pojawiają się u kobiet w związku z przeżytym zawodem uczuciowym.

Nazwa kompleksu nawiązuje do imienia bohaterki dramatu Szekspira pt. Hamlet - Ofelii, która odrzucona przez ukochanego, utopiła się.

Kompleks Piotrusia Pana (Syndrom Piotrusia Pana)
Postawa mężczyzny, charakteryzująca się ucieczką od dorosłości, brakiem dojrzałości, unikaniem zobowiązań i odpowiedzialności.

Piotruś Pan to żądny przygód marzyciel, mężczyzna skupiony na sobie, niezdolny do budowania trwałych więzi, oczekujący od partnerki postawy matkującej (opiekuńczej, pobłażliwej, niewymagającej).

Określenie syndromu Piotrusia Pana nawiązuje do tytułowego bohatera książki Jamesa Matthew Barrie Peter Pan (1904).

Kompleks Prometeusza
Postawa mężczyzn polegająca na dążeniu do uzyskania przewagi nad własnym ojcem, np. w zakresie wiedzy, powodzenia u kobiet czy pozycji społecznej. Nie należy go mylić z prometeizmem.

Mitycznym prawzorem jest tytan Prometeusz. Został ukarany przez Zeusa za to, że Atenie skradł mądrość, a z rydwanu Heliosa - ogień i nauczył ludzi go używać. W sztuce symbol buntu przeciwko autorytetowi.

Kompleks Quasimoda
Określenie postawy wrogości do płci przeciwnej, zazdrości wobec pięknego ciała i urody. Kompleks ten występuje u osób z widocznymi zniekształceniami fizycznymi. Prawzorem jest Quasimodo, postać z powieści Katedra Marii Panny w Paryżu Victora Hugo z 1831, znana również z opery Felipe Pedrella z 1875 oraz licznych ekranizacji powieści.